Acceptance Commitment Therapie (ACT)
Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is een behandelbenadering die mensen helpt om anders om te gaan met pijn, spanning en gedachten over klachten.
Wanneer klachten langere tijd aanwezig zijn, zoals bij chronische pijn, tinnitus of hoofdpijn, kan er een patroon ontstaan waarbij de aandacht steeds meer naar de klacht gaat. Veel mensen proberen de pijn of het ongemak voortdurend te controleren of te vermijden. Dit kan onbedoeld leiden tot meer spanning in het lichaam en meer focus op de klacht.
ACT helpt om hier op een andere manier mee om te gaan. In plaats van voortdurend te proberen klachten weg te krijgen, leer je ruimte te maken voor wat je ervaart, terwijl je tegelijkertijd blijft bewegen en activiteiten blijft doen die voor jou belangrijk zijn.
Het doel van ACT is daarom niet alleen het verminderen van klachten, maar vooral het vergroten van flexibiliteit en regie in het dagelijks leven.
Ontstaan van ACT
Acceptance and Commitment Therapy is ontwikkeld door de psychologen Steven Hayes, Kelly Wilson en Kirk Strosahl. De methode maakt deel uit van de zogenoemde derde generatie gedragstherapie.
Binnen deze benadering wordt gekeken naar de relatie tussen gedachten, emoties, lichamelijke sensaties en gedrag. In plaats van gedachten direct te proberen te veranderen, leert ACT mensen om anders naar deze gedachten te kijken en er minder door bepaald te worden.
Mindfulness vormt daarbij een belangrijk onderdeel. Door meer aandacht te ontwikkelen voor het huidige moment ontstaat er vaak meer inzicht in hoe spanning, gedachten en lichamelijke reacties elkaar beïnvloeden.
ACT bij klachten in het hoofd-halsgebied
Binnen de orofaciale fysiotherapie worden klachten behandeld die zich bevinden in het hoofd- en halsgebied. Hierbij kan gedacht worden aan kaakklachten, tandenknarsen of klemmen, tinnitus, aangezichtspijn en chronische hoofdpijn.
Bij klachten aan het hoofd spelen meerdere zaken een rol. Fysieke aspecten zoals nevenpathologie, houding of werk en sport maar ook de situatie in je hoofd; met andere woorden je mentale gesteldheid dus. Stress, spanning (werk)drukte en de manier waarop iemand met klachten omgaat kan namelijk veel invloed hebben op het ontstaan en het blijven bestaan van klachten.
ACT kan helpen om op een andere manier naar klachten te kijken en er anders op te reageren. Hierdoor ontstaat vaak minder spanning in het lichaam en kan het vertrouwen in bewegen en dagelijkse activiteiten weer toenemen. Veel mensen ervaren daardoor meer rust in het hoofd en minder focus op de klacht.
ACT binnen de behandeling
Binnen de praktijk wordt ACT niet als apart behandeltraject aangeboden, maar geïntegreerd in de fysiotherapeutische behandeling. Mits dat bij jou en je situatie past. Tijdens de behandeling kan bijvoorbeeld uitleg worden gegeven over pijn en het zenuwstelsel en over de manier waarop gedachten, emoties en spanning invloed kunnen hebben op lichamelijke klachten.
Daarnaast kan aandacht worden besteed aan bewustwording van automatische reactiepatronen en aan het ontwikkelen van een andere manier van omgaan met gedachten over pijn of andere klachten. Ook kan er gewerkt worden aan het rustig en stapsgewijs opbouwen van activiteiten.
ACT wordt in de praktijk vaak gecombineerd met oefentherapie, ademhaling en ontspanning en met mindfulness. Deze combinatie kan helpen om de wisselwerking tussen lichaam, spanning en klachten beter te begrijpen en te doorbreken.
Hiermee krijg jij zelf tools en vaardigheden om je gedachten en emoties in je hoofd positief te beïnvloeden. Met als doel je welzijn, je slaap en herstelvermogen te vergroten en jouw last van de (orofaciale) klachten te verminderen.